Angers

Angers jest największym z miast, gdzie mieszczą się słynne zamki. Jest on stolicą Maine-et-Loire, 49-go departamentu francuskiego. Położone jest po obu stronach rzeki Maine.

W początkach swojego istnienia była to osada celtycka Andecavi, później przekształcona w rzymskie Juliomagus. W średniowieczu Angers stawia czoła napadom normandzkim, od IX w. jest siedzibą rodu Andegawenów. Fulk Nerry (987-1040) umacnia swoją stolicę fortecą. Późniejszy hrabia d'Anjou, Henryk Plantagenet, staje się potężnym angielskim królem. Dalsze komplikacje związane z angielsko-francuskim posiadaniem Andegawenów-Plantagenetów spowodowały konfiskatę Andegawenii Janowi bez Ziemi w 1202 r. przez króla Filipa Augusta. Kolejny francuski władca, Ludwik IX Święty nakazuje w Angers budowę słynnego zamku obronnego, w tym samym miejscu, gdzie wcześniej stała forteca Fulka Nerry. Później oddaje te ziemie swojemu bratu, Karolowi, władcy Sycylii i Neapolu. Z kolei wnuczka Karola, Małgorzata, wnosi Andegawenię w posagu swojemu mężowi, Karolowi de Valois (Walezjuszowi), bratu Filipa IV Pięknego, króla - oprawcy Templariuszy. Mariaż ten zapoczątkowuje nową linię hrabiów, od 1360 r. książąt d'Anjou. Ostatni z tego rodu był "Dobry Król Rene", tytularny władca Sycylii i Neapolu. Jego pomnik znajduje się na placu przy południowym, nieużywanym obecnie wejściu do zamku. Pod koniec życia Rene ustępuje z tronu na rzecz swojego siostrzeńca, króla Ludwika XI, co powoduje włączenie księstwa Anjou do Królestwa Francji. Wojny religijne powodują, że Angers przeżywa represje jako kalwińska stolica. Przede wszystkim ucierpiał na tym jednak sam zamek, który zostaje na rozkaz Henryka III częściowo zburzony. W Angers podpisany zostaje kontrakt małżeński między synem Henryka IV, dotychczasowego przywódcy hugenotów, a córką głównego uczestnika Ligi Katolickiej. Stanowiło to nieformalne zakończenie wojen religijnych. Miasto z entuzjazmem przyjęło Rewolucję 1789 r. Cztery lata później wtargnęli tam powstańcy z Wandei, co skończyło się rozstrzelaniem 3 tys. osób. Polski akcent - od października 1939 r. miasto było siedzibą polskich władz cywilnych na uchodźctwie, a od kwietnia 1940 r. - ewakuowane z Paryża władze wojskowe. Obecnie Angers słynie z win, kwiatów, owoców i warzyw, a także roślin leczniczych. Działają tam dwa uniwersytety: katolicki z 1875 r. i państwowy w 1972, a także liczne instytucje zajmujące się krzewieniem kultury. Na zamku podziwiać można ciekawe zbiory Muzeum Artystycznych Tkanin Dekoracyjnych (Musee des Tapisseries).

Twierdza wznosi się na lewym brzegu przeki Maine. Mury pamiętają czasy Ludwika Świętego, a więc początek XIII w. Mają one kształt nieregularnego pięcioboku, a ich obwód to 660 m. Rozpoznawalna jest ich ciemna powierzchnia poprzecinana pasami jaśniejszych tufitów. W szerokich fosach nigdy nie było wody, ponieważ zamek położony jest zbyt wysoko w stosunku do rzeki. Przy wejściu do zamku od ulicy Bout du Monde zachował się most zwodzony z XVII w. Na dziedzińcu wewnętrznym mieści się ogród z geometrycznie wyznaczonymi klombami. Po prawej stronie zobaczymy kaplicę Sainte Genevieve, a także siedziba królewska (Logis du Roi), obydwie zbudowane na początku 15-go stulecia przez księcia Ludwika d'Anjou i jego żonę Jolantę Aragońską, rodziców księcia Rene. Drzwi kaplicy są pięknie rzeźbione, a gotyckie sklepienia rezprezentują styl andegaweński. Witraż przedstawia księcia Rene oraz jego drugą żonę, Jeanne de Laval, pochodzi on z opactwa Vernantes, a przeniesiono go do zamku po II wojnie światowej. Do kaplicy przylegają kręte schody, prowadzące na pierwsze piętro siedziby królewskiej. Na jej ścianach umieszczono liczne tkaniny artystyczne, w tym trzy flamandzkie o tematyce Męki Pańskiej. Na pozostałych warto zwrócić uwagę na motyw mille-fleurs, popularny w końcu XV stulecia w warsztatach w dolinie Loary. Budynek we wschodniej części murów obronnych to dawna siedziba zarządcy, na jej piętrze także mieści się zbiór tkanin, głównie XVI-wiecznych. Cechują się tematyką biblijną ("Izaak i Jakub", "Historia Samsona") i hagiograficzną ("Żywot świętego Saturnina"). Tzw. zameczek - Chatelet, pojawił się wewnątrz murów z inicjatywy "Dobrego Króla Rene". W 1953 r. dobudowano do niego pawilon (przy okazji prac budowlanych odkryto pozostałości galo-rzymskie), przystosowany specjalnie do przechowywania najtarszego i największego na świecie, imponującego cyklu tkanin przedstawiającego sceny z Apokalipsy św. Jana. Zamówił je Ludwik I, książę d'Anjou, a wykonano w Paryżu w latach 70-tych XIV w., na podstawie kartonów autorstwa Jana de Bourges. Pierwotnie było to 7 tkanin o wymiarach 24 x 5 m, podzielonych na 105 scen. Do dziś zachowało się 77 fragmentów. Co ciekawe, tkaniny nie miały określonego miejsca "pobytu", ale podróżowały wraz z księciem. Rene przekazuje je katedrze w Angers, gdzie są ozdobą ważniejszych uroczystości. W 1782 r. dzieło zaginęło w niewyjaśnionych okolicznościach, a odzyskał je dopiero tutejszy kanonik Joubert w pierwszej połowie XIX w. Niestety zostało w międzyczasie bardzo zniszczone, odrestaurowano je w latach 1842-1870. W 1952 r. ówczesny biskup Angers przekazał cenne dzieło panstwu, które umieściło je w muzeum zamku w Angers. Z najwyższej baszty, zwanej du Moulin, rozciąga się wspaniały widok na okolicę oraz na ogrody wewnątrz murów.

Katedra St. Maurice odznacza się romańskim portalem z posągami postaci biblijnych, drugie piętro fasady zawiera w sobie sylwetki patrona katedry i wojowników - jego towarzyszy. Jednonawowe wnętrze ma szerokość 16,5 m. Warto zobaczyć tam także piękne witraże, olbrzymi baldachim nad głównym ołtarzem, marmurową rzeźbę przedstawiającą św. Cecylię (autorem dzieła jest David d'Angers). Ściany nawy przykrywają tkaniny dekoracyjne z warsztatów w Aubusson, pochodzące z XVII i XVIII w. Kościół St. Martin pochodzi z XI w., zawiera fragmenty dawnej świątyni karolińskiej. St. Serge datuje się na XIII i XV w., jego chór stanowi jedno z największych osiągnięć stylu andegaweńskiego. W pobliżu katedry (przy rue Musee #10) można znależć Muzeum Sztuk Pięknych, ze zbiorami malarstwa flamandzkiego i francuskiego (m.in. Watteau, Fragonard, Chardin, Greuse, Boucher, Delacroix, Corot), mebli i rzeźb średniowiecznych oraz renesansowych. Z kolei przy rue Toussaint #33 odwiedzić można Galerię Davida d'Angers, założoną w budynku kościoła opactwa Toussaint z XIII w. Podziwiać tam można posągi króla Rene i Gutenberga, popiersia Hugo, Balzaca, Goethego, medaliony wykonane z brązu. Na starym mieście można znależć wiele średniowiecznych budynków, ale za najpiękniejszy uznaje się Maison d'Adam. Można go znależć za katedrą St. Maurice. Nad rzeką Maine, przy Quai du Roi de Pologne mieści się Hotel du Roi de Pologne. Na prawym brzegu rzeki mieści się dawny szpital St. Jean, ufundowany w XII w. Warto odwiedzić go ze względu na wspaniałą architekturę i mieszczące się w jego wnętrzach Muzeum Jeana Lurcata. Lurcat (1892-1966) był malarzem, a także twórcą współczesnych tkanin artystycznych, w tym najbardziej znanej Chant du Monde. Ponadto w sąsiednim budynku znajduje się ceramika i obrazy Lurceta.